Game Vân Đồn có liên quan đến BizOn (bizonland.com): học kinh doanh quốc tế qua trò chơi ↗
Đại Việt sử ký toàn thư chép: năm Kỷ Tỵ (1149), mùa xuân, tháng 2, thuyền buôn ba nước Trảo Oa (Java), Lộ Lạc, Xiêm La vào Hải Đông xin cư trú buôn bán; triều đình bèn cho lập trang ở nơi hải đảo, gọi là Vân Đồn, để mua bán hàng hóa quý, dâng tiến sản vật địa phương. Khi ấy vua Lý Anh Tông mới khoảng 13 tuổi. Vân Đồn thường được coi là thương cảng quốc tế đầu tiên của Đại Việt; chính Toàn thư cũng chép rằng trước đó, thời Lý, thuyền buôn vào từ các cửa biển Tha, Viên ở châu Diễn.
Toàn thư còn chép: năm 1184, người buôn Xiêm La và Tam Phật Tề (Srivijaya) vào Vân Đồn dâng vật báu xin buôn bán; năm 1348, thuyền Đồ Bồ (Java) đến hải trang Vân Đồn ngầm mua ngọc trai; năm 1360, thuyền Lộ Hạc, Trà Nha, Xiêm La đến buôn bán. Khách buôn phương Bắc (Tống, rồi Nguyên, Minh) cũng thường xuyên qua lại. Khảo cổ tại Cống Đông, Cống Tây, Cái Làng (Quan Lạn) tìm thấy rất nhiều gốm sành các thời, trong đó có gốm men ngọc thời Lý; riêng bến Cái Làng, hiện vật chủ yếu thuộc thế kỷ 16–18.
Vân Đồn vừa trung chuyển gốm sứ Trung Hoa, vừa là cửa ngõ đưa gốm Đại Việt ra biển: men nâu thời Trần, rồi men lam thời Lê sơ. Dòng gốm hoa lam Chu Đậu (Hải Dương ngày nay) ra đời cuối thế kỷ 14, rực rỡ nhất thế kỷ 15–16, tức hơn hai trăm năm sau chiếu lập trang; một chiếc bình Chu Đậu hiện còn ở bảo tàng Topkapi (Thổ Nhĩ Kỳ).
Vân Đồn cũng là tiền đồn phòng thủ: năm 1288, Trần Khánh Dư phục kích đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ tại vùng biển Vân Đồn – Cửa Lục, góp phần làm nên đại thắng Bạch Đằng. Năm 1349, nhà Trần đặt quan trấn, quan lộ, sát hải sứ và quân Bình Hải ở trấn Vân Đồn.
Ván chơi gói nhiều thế kỷ vào một bến: từ trang thời Lý (1149) đến trấn thời Trần (1349) và thời thịnh của gốm hoa lam thời Lê sơ. Giá hàng, thuế bến và danh vọng là số của trò chơi, không phải số liệu lịch sử.
Năm 1149 Vân Đồn mới là trang; chức quan trấn chỉ được đặt năm 1349, nên «quan trấn thủ» ở đầu ván là cách gọi giản lược. Tên Xiêm La chép theo Toàn thư; nhiều nhà nghiên cứu cho rằng tên này chưa hợp với năm 1149, vì vương quốc Sukhothai của người Thái đến năm 1238 mới lập. Lộ Lạc chưa rõ là nước nào (có thể là La Hộc, vùng Lopburi). Trầm hương không phải sản vật của vùng đảo Vân Đồn: trạm trầm trong game là nơi gom hàng trung chuyển. Ngọc trai thời ấy là ngọc mò ngoài biển, chưa có nghề nuôi cấy.
Mùa xuân năm Kỷ Tỵ 1149, thuyền buôn ba nước Trảo Oa, Lộ Lạc, Xiêm La vào Hải Đông xin cư trú buôn bán. Sử chép: triều đình «bèn cho lập trang ở nơi hải đảo, gọi là Vân Đồn, để mua bán hàng hóa quý, dâng tiến sản vật địa phương».
Khanh là viên quan được triều đình giao trọng trách ấy. Từ một bãi cát ven vịnh, hãy dựng cầu tàu đón thương thuyền bốn phương, mở lò gốm, xưởng lụa, bến mò ngọc trai — thu thuế cho quốc khố, tích danh vọng để Vân Đồn xưng danh Đệ Nhất Thương Cảng Đại Việt.